Projekt

Kompleksowa ochrona Jezior Lobeliowych w Polsce

Jeziora lobeliowe są ekosystemami bardzo wrażliwymi na sposób użytkowania oraz na to, co dzieje się w ich otoczeniu – zarówno na obrzeżach, jak i w całej zlewni.

Stan ich ochrony jako siedliska przyrodniczego Natura 2000 jest w Polsce niezadowalający (wg danych Państwowego Monitoringu Środowiska MŚ GIOŚ 2009-2011). Niestety aktualnie nie ma wzorców realizacji skutecznej ochrony tych jezior, zwłaszcza wdrażania zapisów planów zadań ochronnych w obszarach Natura 2000. Brakuje także wiedzy na temat aktualnego stanu ok. 30 % jezior lobeliowych.

Projekt realizowany przez Fundację odpowiada na powyższe potrzeby. Składają się na niego 4 działania.

Uzupełnienie i uaktualnienie stanu wiedzy o zasobach i stanie jezior lobeliowych w Polsce

Działanie obejmuje 33 jeziora lobeliowe znajdujące się w obszarach Natura 2000, które nie mają zatwierdzonych ani opracowywanych obecnie planów zadań ochronnych, planów ochrony ani nie są objęte Państwowym Monitoringiem Środowiska.

Dla każdego jeziora zespół specjalistów określa: zasoby populacji gatunków wskaźnikowych, specyfikę fitocenotyczną i hydrochemiczną , podatność na degradację.

Stosowana jest metodyka oceny siedliska GIOŚ, poszerzona o metody badań populacyjnych i fitosocjologicznych, ocenę trofii i podatności na degradację. Ponadto ichtiolog wykonuje analizę dostępnych danych o ichtiofaunie oraz gospodarce rybackiej, a w wybranych jeziorach przeprowadzi odłowy kontrolne. Na tej podstawie opracowane będą wskazania do działań ochronnych.

Czynna ochrona jezior lobeliowych

Realizowane są zadania ochrony czynnej i prace nad ukierunkowaniem ruchu turystycznego, wg zapisów z planów zadań ochronnych w czterech obszarach Natura 2000: Jezioro Krasne PLH220035, Jezioro Piasek PLH220013, Jeziora Lobeliowe koło Soszycy PLH220039, Pełcznica PLH220020.

Pełcznica PLH 220022

  • budowa zastawek na rowach melioracyjnych,
  • zasypanie rowów,
  • wsparcie Nadleśnictwa w działaniach mających na celu przebudowę drzewostanów,
  • wyznaczenie i oznaczenie dróg udostępnionych do ruchu pieszego i rowerowego,
  • ustawienie tablic informacyjnych, znaków zakazu wjazdu, przegród uniemożliwiających dojazd nad jeziora.

Jezioro Krasne PLH 220035

  • wykonanie grodzi ziemnych na rowach,
  • zamknięcie przepustu rowu pod drogą leśną, podniesienie jej poziomu,
  • wsparcie Naldeśnictwa w eliminacji świerka z drzewostanów wokół jeziora,
  • ustawienie tablic informacyjnych, szlabanów,
  • likwidacja dzikich plaż i stanowisk wędkarskich – uprzątnięcie śmieci, spalenisk, kładek,
  • budowa ścieżki edukacyjnej.

Jeziora Lobeliowe koło Soszycy PLH 220039

  • zabezpieczenie strefy brzegowej jezior przed wydeptywaniem,
  • reorganizacja ścieżki przyrodniczej.

Jezioro Piasek PLH 220013

  • ustawienie tablic informacyjnych,
Wsparcie merytoryczne i organizacyjne podmiotów odpowiedzialnych we wdrażaniu zapisów dotyczących sposobów gospodarowania z planów zadań ochronnych obszarów Natura 2000 objętych projektem

Istotą działania jest tworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń podmiotów odpowiedzialnych za wdrażanie zapisów planów zadań ochronnych obszarów objętych Projektem oraz wsparcie gmin w informowaniu mieszkańców o koniecznych zmianach w gospodarowaniu

W ramach działania zostaną zorganizowane 1-dniowe spotkania podmiotów odpowiedzialnych za wdrażanie zapisów z PZO obszarów Natura 2000 Pełcznica, Jezioro Krasne, Jeziora Lobeliowe koło Soszycy i Jezioro Piasek.

Będą to:

  • 3 spotkania dot. dostosowania gospodarki leśnej do zapisów PZO, z udziałem m.in. przedstawicieli RDLP, Nadleśnictw, RDOŚ, Pomorskiego Zespołu Parków Krajobrazowych
  • 3 spotkania dot. dostosowania gospodarki przestrzennej do zapisów PZO, z udziałem m.in. przedstawicieli Starostw Powiatowych, Gmin, RDOŚ, PZPK
  • 3 spotkania dot. dostosowania gospodarki rybackiej do przestrzennej do zapisów PZO, z udziałem m.in. przedstawicieli Agencji Nieruchomości Rolnych, RZGW, użytkowników rybackich, PZPK, RDOŚ

Ponadto we współpracy z gminami zostaną zorganizowane 4 spotkania informacyjne dla społeczności lokalnych.

Organizacja wydarzeń dla społeczności lokalnych i rozpowszechnianie wyników projektu

Organizacja wydarzeń angażujących społeczności lokalne: konkursu, zajęć dla młodzieży, festynów.

Ponadto działania służące rozpowszechnianiu wyników Projektu: wydanie monografii, przygotowanie kart informacyjnych jezior, broszury. Efektem działań będzie zaangażowanie mieszkańców w ochronę jezior, transfer wiedzy i doświadczeń do grup docelowych.

W gminach, w których położone są obszary Natura 2000 objęte Projektem zostaną zorganizowane:

  • konkurs artystyczny z nagrodami i zajęcia warsztatowe dla młodzieży dotyczące walorów przyrodniczych jezior objętych projektem; w 12 szkołach podstawowych położonych w sąsiedztwie jezior;
  • 4 festyny rodzinne dla mieszkańców terenów w pobliżu obszarów objętych projektem, z zajęciami prezentującymi walory jezior lobeliowych, skierowanymi do dzieci, młodzież i dorosłych

Wydarzenia te będą przygotowane we współpracy z gminami, szkołami podstawowymi, Pomorskim Zespołem Parków Krajobrazowych oraz Nadleśnictwami.

Ponadto, w celu upowszechnienia wyników projektu, będą opracowane:

  • monografia dotycząca aktualnego stanu i kierunków przemian jezior lobeliowych,
  • karty informacyjne jezior zawierające przystępnie przedstawione informacje o walorach przyrodniczych, stanie zachowania, zagrożeniach oraz wskazania do działań ochronnych dla każdego jeziora objętego projektem,
  • broszura informująca o wynikach i efektach projektu.

Ideą projektu jest kompleksowość podejmowanych działań, która polega na realizowaniu na równi z ochroną czynną działań wspierających wdrażanie dostosowania gospodarki oraz kształtowania postaw społecznych. Ważne jest dla Nas angażowanie w realizację ochrony wszystkich podmiotów odpowiedzialnych za stan jezior oraz społeczności lokalnych.

Chcielibyśmy, aby projekt dał podstawy skutecznej ochrony jezior lobeliowych w sieci Natura 2000 i poza nią oraz zwiększył szanse na poprawę ich stanu

Po zakończeniu projektu Fundacja zamierza kontynuować program poprzez aplikowanie o kolejne fundusze, obejmowanie nim kolejnych jezior oraz organizację szkoleń i warsztatów.

Projekt jest finansowany ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2009 – 2014 w ramach Funduszu Małych Grantów dla Programu Operacyjnego PL02 „Ochrona Różnorodności Biologicznej i Ekosystemów”.

Koordynator środków MF EOG jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Okres realizacji projektu: maj 2014 – kwiecień 2016.

Całkowity budżet : 1 306 588 PLN w tym:

  • koszty kwalifikowalne: 1 140 800 PLN
  • dofinansowanie ze środków MF EOG: 1 026 720 PLN (90%)
  • wkład własny FRUG: 114 080 PLN (10%)